Tài liệu tham khảo

  •   20/09/2018 09:31:16 PM
  •   Đã xem: 155
  •   Phản hồi: 0
Bài văn miêu tả cảnh đêm trăng đẹp

Ngữ Văn

  •   18/09/2018 10:29:57 AM
  •   Đã xem: 154
  •   Phản hồi: 0
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG MÔN NGỮ VĂN (Dự thảo ngày 19 tháng 01 năm 2018) Hà Nội, tháng 01 năm 2018 2 MỤC LỤC Trang I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC .......................................................................................................................................................................... 3 II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH ................................................................................................................................... 4 III. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH ............................................................................................................................................................ 6 IV. YÊU CẦU CẦN ĐẠT .......................................................................................................................................................................... 9 V. NỘI DUNG GIÁO DỤC ...................................................................................................................................................................... 16 LỚP 1 ............................................................................................................................................................................................... 20 LỚP 2 ............................................................................................................................................................................................... 24 LỚP 3 ............................................................................................................................................................................................... 29 LỚP 4 ............................................................................................................................................................................................... 33 LỚP 5 ............................................................................................................................................................................................... 38 LỚP 6 ............................................................................................................................................................................................... 43 LỚP 7 ............................................................................................................................................................................................... 48 LỚP 8 ............................................................................................................................................................................................... 54 LỚP 9 ............................................................................................................................................................................................... 60 LỚP 10 ............................................................................................................................................................................................. 67 LỚP 11 ............................................................................................................................................................................................. 76 LỚP 12 ............................................................................................................................................................................................. 86 VI. PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC ............................................................................................................................................................ 94 VII. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC ................................................................................................................................................ 96 VIII. GIẢI THÍCH VÀ HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH ............................................................................................ 100 TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH ......................................................................................................................................................... 106 PHỤ LỤC ............................................................................................................................................................................................... 109 3 I. ĐẶC ĐIỂM MÔN HỌC Ngữ văn là môn học thuộc lĩnh vực Giáo dục ngôn ngữ và văn học, được học từ lớp 1 đến lớp 12. Ở tiểu học, môn học này có tên là Tiếng Việt; ở trung học cơ sở và trung học phổ thông có tên là Ngữ văn. Thông qua các văn bản ngôn từ và những hình tượng nghệ thuật sinh động trong các tác phẩm văn học, bằng hoạt động đọc, viết, nói và nghe, môn Ngữ văn có vai trò to lớn trong việc giúp học sinh phát triển những phẩm chất cao đẹp; có những cảm xúc lành mạnh, biết tôn trọng cái đẹp; có đời sống tinh thần phong phú; có tâm hồn nhân hậu và lối sống nhân ái, vị tha. Là một môn học vừa có tính công cụ, vừa có tính thẩm mĩ – nhân văn, môn Ngữ văn giúp học sinh hình thành, phát triển các năng lực chung và năng lực môn học như năng lực ngôn ngữ, năng lực thẩm mĩ để học tập tốt các môn học khác, để sống và làm việc hiệu quả, để học suốt đời. Nội dung chương trình môn Ngữ văn liên quan tới nhiều môn học và hoạt động giáo dục khác như Lịch sử, Địa lí, Nghệ thuật, Đạo đức, Giáo dục công dân, Ngoại ngữ, Tự nhiên và Xã hội, Hoạt động trải nghiệm. Nội dung cốt lõi của môn học bao gồm các mạch kiến thức và kĩ năng cơ bản, thiết yếu về văn học và tiếng Việt, đáp ứng các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh ở từng cấp học; được phân chia theo hai giai đoạn: Giai đoạn giáo dục cơ bản và Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp. – Giai đoạn giáo dục cơ bản: Chương trình được thiết kế theo các mạch chính tương ứng với các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe. Kiến thức văn học và tiếng Việt được tích hợp trong quá trình dạy học đọc, viết, nói và nghe. Các ngữ liệu được lựa chọn và sắp xếp phù hợp với khả năng tiếp nhận của học sinh ở mỗi cấp học. Kết thúc giai đoạn giáo dục cơ bản, học sinh có thể đọc, viết, nói và nghe hiểu các kiểu loại văn bản phổ biến và thiết yếu, gồm văn bản văn học, văn bản nghị luận và văn bản thông tin; sử dụng tiếng Việt thành thạo để giao tiếp hiệu quả trong cuộc sống hàng ngày và học tập tốt các môn học khác; đồng thời qua môn học, học sinh được bồi dưỡng và phát triển về tâm hồn và nhân cách. – Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: Ở giai đoạn này, chương trình môn học củng cố và phát triển các kết quả của giai đoạn giáo dục cơ bản, giúp học sinh 4 nâng cao năng lực giao tiếp, yêu cầu cao hơn về năng lực tiếp nhận, nhất là với văn bản văn học; tăng cường năng lực tạo lập văn bản nghị luận, văn bản thông tin có độ phức tạp hơn về chủ đề và kĩ thuật viết, qua đó phát triển tư duy độc lập, sáng tạo và khả năng lập luận; đồng thời giúp học sinh học sâu hơn về tác phẩm văn học, trang bị một số kiến thức lịch sử văn học, lí luận văn học có tác dụng thiết thực đối với việc đọc và viết về văn học. Ngoài ra, trong mỗi năm, những học sinh có thiên hướng khoa học xã hội và nhân văn được chọn học một số chuyên đề. Các chuyên đề này nhằm tăng cường kiến thức về văn học và ngôn ngữ, kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, đáp ứng sở thích, nhu cầu và định hướng nghề nghiệp của học sinh. II. QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH 1. Chương trình Ngữ văn tuân thủ các quy định cơ bản được nêu trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, gồm: a) Định hướng chung cho tất cả các môn học như: quan điểm, mục tiêu, yêu cầu cần đạt, kế hoạch giáo dục và các định hướng về nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục, điều kiện thực hiện và phát triển chương trình; b) Định hướng xây dựng chương trình môn Ngữ văn ở ba cấp học. 2. Chương trình môn Ngữ văn được xây dựng dựa trên nền tảng lí luận và thực tiễn, cập nhật thành tựu của khoa học hiện đại. Những cơ sở lí luận và thực tiễn đó là: a) Các kết quả nghiên cứu về giáo dục học, tâm lí học và phương pháp dạy học Ngữ văn hiện đại; b) Các thành tựu nghiên cứu về văn học và ngôn ngữ học; thành tựu văn học Việt Nam qua các thời kì khác nhau; c) Kinh nghiệm xây dựng chương trình môn Ngữ văn của Việt Nam, đặc biệt từ đầu thế kỉ XXI đến nay và xu thế quốc tế trong phát triển chương trình nói chung và chương trình môn Ngữ văn nói riêng những năm gần đây, nhất là chương trình của những quốc gia phát triển; d) Thực tiễn xã hội, giáo dục, điều kiện kinh tế và truyền thống văn hoá Việt Nam, chú ý đến sự đa dạng của đối tượng học sinh xét về phương diện vùng miền, điều kiện và khả năng học tập. 3. Chương trình môn Ngữ văn lấy các kĩ năng giao tiếp (đọc, viết, nói và nghe) làm trục chính xuyên suốt cả ba cấp học nhằm đáp ứng yêu cầu của chương trình theo định hướng năng lực và bảo đảm tính chỉnh thể, sự nhất quán liên tục trong tất cả các cấp/lớp. Kĩ năng Đọc được hiểu theo nghĩa rộng với nhiều yêu cầu và mức độ khác nhau, trong đó đọc hiểu (bao gồm cả đọc thẩm mĩ, giao tiếp văn học, cảm thụ và thưởng thức)văn bản văn học được chú trọng. Kĩ năng Viết yêu cầu học sinh biết viết 5 chữ, viết câu, viết đoạn và tạo ra được các kiểu loại văn bản, trước hết là các kiểu loại văn bản thông dụng, sau đó là một số kiểu loại văn bản phức tạp hơn. Kĩ năng Nói và nghe luyện tập cho học sinh trình bày, nói và nghe tự tin, có hiệu quả; từ nói đúng đến nói hay dựa vào nội dung của đọc và viết. Các kiến thức phổ thông cơ bản, nền tảng về văn học và tiếng Việt được tích hợp vào hoạt động dạy đọc, viết, nói và nghe. Tất cả các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung nêu trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể đều được quan tâm trong dạy học và đánh giá thông qua các hoạt động đọc, viết, nói và nghe. 4. Chương trình Ngữ văn được xây dựng theo hướng mở; thể hiện ở việc không quy định chi tiết về nội dung dạy học và các văn bản cụ thể cần dạy mà chỉ quy định những yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói và nghe cho mỗi lớp; quy định một số kiến thức cơ bản, cốt lõi về văn học, tiếng Việt và một số văn bản có vị trí, ý nghĩa đặc biệt của văn học dân tộc là nội dung thống nhất bắt buộc đối với học sinh toàn quốc. Những văn bản khác được chương trình nêu lên trong phần phụ lục chỉ như một gợi ý về ngữ liệu, minh hoạ về thể loại, kiểu văn bản, đề tài và sự phù hợp với nhận thức, tâm lí lứa tuổi; nhằm đáp ứng các yêu cầu cần đạt về đọc, viết, nói, nghe ở mỗi lớp và nhóm lớp. Căn cứ vào các yêu cầu bắt buộc này, các tác giả sách giáo khoa, cơ sở giáo dục và giáo viên môn Ngữ văn hoàn toàn chủ động, sáng tạo trong việc triển khai các nội dung dạy học cụ thể theo yêu cầu phát triển chương trình. Giáo viên được lựa chọn sách giáo khoa, sử dụng một hay kết hợp nhiều sách, nhiều nguồn tư liệu khác nhau để dạy học, miễn là bám sát mục tiêu và đáp ứng yêu cầu cần đạt của chương trình. Việc đánh giá kết quả học tập cuối năm, cuối cấp không dựa vào các ngữ liệu đã học trong một cuốn sách giáo khoa Ngữ văn cụ thể mà lấy yêu cầu cần đạt nêu trong văn bản chương trình môn học làm căn cứ để biên soạn đề kiểm tra, đánh giá. 5. Chương trình Ngữ văn vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới, vừa chú trọng kế thừa và phát huy những ưu điểm của các chương trình Ngữ văn đã có, đặc biệt là chương trình hiện hành. Trước hết, chương trình kế thừa những văn bản hay, tiêu biểu cho các kiểu loại văn bản; kế thừa việc dạy học các kiểu loại văn bản đa dạng, chú trọng yêu cầu đọc hiểu và tạo lập văn bản; kế thừa và phát triển định hướng tích hợp và phân hoá. Sự phát triển tư tưởng dạy học tích hợp trong chương trình Ngữ văn mới thể hiện ở sự thống nhất của trục tích hợp; ở yêu cầu tích hợp triệt để và nhất quán đến mức cao nhất có thể giữa ngôn ngữ và văn học, giữa các kiểu loại văn bản và giữa các hoạt động giao tiếp đọc, viết, nói và nghe trong từng bài học hoặc từng chương, phần, cụm bài. Ngoài ra, chương trình Ngữ văn còn chú ý thực hiện quan điểm tích hợp các nội dung liên môn và xuyên môn một cách hợp lí. Yêu cầu phân hoá theo năng lực, sở trường của mỗi cá nhân người học tiếp tục 6 được coi trọng trong từng bài học; yêu cầu phân hoá theo xu hướng và sở thích của các nhóm học sinh được thực hiện bằng hình thức cho học sinh trung học phổ thông tự chọn một số chuyên đề học tập. III. MỤC TIÊU CHƯƠNG TRÌNH 1. Mục tiêu chung 1.1. Hình thành và phát triển cho học sinh những phẩm chất cao đẹp: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm. Qua những văn bản ngôn từ, đặc biệt là các văn bản văn học đặc sắc, môn Ngữ văn tạo cho học sinh cơ hội khám phá bản thân và thế giới xung quanh, thấu hiểu con người, biết đồng cảm, sẻ chia, có cá tính và đời sống tâm hồn phong phú, có quan niệm sống và ứng xử nhân văn; bồi dưỡng cho học sinh tình yêu đối với tiếng Việt và văn học, ý thức về cội nguồn và bản sắc của dân tộc, góp phần giữ gìn, phát triển các giá trị văn hoá Việt Nam; giúp học sinh thấy rõ vai trò và tác dụng của môn học đối với đời sống con người, có thói quen và nhu cầu đọc sách, có tinh thần tiếp thu tinh hoa văn hoá của nhân loại, có khả năng hội nhập quốc tế, có ý thức và tác phong của một công dân toàn cầu. 1.2. Góp phần giúp học sinh phát triển các năng lực chung như năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo. Đặc biệt, chương trình môn Ngữ văn giúp học sinh phát triển năng lực ngôn ngữ và năng lực thẩm mĩ thông qua các hoạt động đọc, viết, nói và nghe; cung cấp hệ thống kiến thức phổ thông nền tảng về văn học và tiếng Việt, để góp phần phát triển vốn học vấn căn bản của một người có văn hoá; hình thành và phát triển con người nhân văn, biết tiếp nhận, cảm thụ, thưởng thức, đánh giá các sản phẩm ngôn từ và các giá trị cao đẹp trong cuộc sống. 2. Mục tiêu cấp học 2.1. Mục tiêu ở tiểu học a) Thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe các kiểu loại văn bản, nhất là văn bản văn học, môn Tiếng Việt góp phần giúp học sinh phát triển những phẩm chất cao đẹp như: tình yêu đối với thiên nhiên, gia đình, quê hương; ý thức đối với cội nguồn; lòng nhân ái; yêu thích cái đẹp, cái thiện và có cảm xúc lành mạnh; có hứng thú học tập, ham thích lao động; trung thực và có trách nhiệm. 7 b) Giúp học sinh bước đầu phát triển năng lực ngôn ngữ ở tất cả các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe ở mức độ căn bản thông qua những kiến thức phổ thông sơ giản về tiếng Việt và văn học. Kết thúc cấp tiểu học, học sinh biết cách đọc, đọc hiểu được các văn bản văn học và văn bản thông tin có chủ đề thiết thực, gần gũi với lứa tuổi; viết được các bài văn kể chuyện, miêu tả, biểu cảm, thuyết minh đơn giản theo đúng các bước và đảm bảo yêu cầu về chữ viết, chính tả, đặc điểm của kiểu loại văn bản; biết phát biểu ý kiến, kể lại câu chuyện; biết lắng nghe để hiểu đúng ý kiến của người khác, biết trao đổi với người nói trong quá trình nghe. Chương trình góp phần phát triển năng lực thẩm mĩ cho học sinh chủ yếu thông qua cảm thụ, thưởng thức văn học. Những câu chuyện, bài thơ, bài văn, kịch bản văn học được đọc, được nghe kể trong chương trình giúp học sinh có hiểu biết về cái đẹp, cái thiện của con người và thế giới xung quanh. Thông qua phát triển kĩ năng nói nghe tương tác, học sinh biết tự làm chủ tình cảm, thái độ, hành vi của mình. Việc đọc hiểu những văn bản viết về cuộc sống và con người nước ngoài sẽ giúp học sinh có hiểu biết ban đầu về văn hoá, con người ở một số quốc gia trên thế giới. Qua việc đọc hiểu và tạo lập văn bản, học sinh biết tiếp nhận có chọn lọc những thông tin, tạo ý tưởng mới, đồng thời biết liên hệ và giải quyết các tình huống gần gũi, tương tự trong đời sống. 2.2. Mục tiêu ở trung học cơ sở a) Thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe các kiểu loại văn bản, nhất là văn bản văn học, môn Ngữ văn góp phần giúp học sinh phát triển những phẩm chất cao đẹp như: tình yêu đối với thiên nhiên, tình yêu quê hương, đất nước; ý thức đối với cội nguồn, tự hào về lịch sử dân tộc; lòng nhân ái, vị tha; yêu thích cái đẹp, cái thiện và có cảm xúc lành mạnh;có hứng thú học tập, ham thích lao động; có tinh thần tự học và ý thức nghề nghiệp; trung thực và có trách nhiệm, có ý thức công dân, tôn trọng pháp luật, góp phần giữ gìn, phát huy các giá trị văn hoá Việt Nam. b) Chương trình Ngữ văn trung học cơ sở tiếp tục phát triển năng lực ngôn ngữ đã hình thành ở cấp tiểu học. Thông qua những kiến thức và kĩ năng ngữ văn phổ thông cơ bản, chương trình giúp học sinh tiếp tục học lên trung học phổ thông, học nghề hoặc tham gia cuộc sống lao động. Kết thúc cấp trung học cơ sở, học sinh biết đọc hiểu dựa trên kiến thức đầy đủ hơn, sâu hơn về văn học và tiếng Việt, cùng với những trải nghiệm và khả năng suy luận của bản thân; biết viết các kiểu loại văn bản (tự sự, miêu tả, biểu cảm, nghị luận, thuyết minh, nhật dụng) đúng quy cách, quy trình; biết trình bày dễ hiểu, mạch lạc 8 các ý tưởng và cảm xúc; nói rõ ràng, đúng trọng tâm, có thái độ tự tin khi nói trước nhiều người; biết nghe hiểu với thái độ phù hợp và phản hồi hiệu quả. Chương trình Ngữ văn góp phần phát triển năng lực thẩm mĩ qua việc tiếp nhận, cảm thụ, thưởng thức vẻ đẹp của ngôn từ nghệ thuật, qua lời ăn tiếng nói khi giao tiếp, qua vẻ đẹp nhân văn của đề tài, chủ đề, của tư tưởng và hình tượng nghệ thuật. Qua các tình huống giao tiếp hàng ngày và thế giới hình tượng trong tác phẩm văn học, học sinh biết làm chủ bản thân và có hành vi ứng xử phù hợp. Qua đọc hiểu các văn bản, học sinh có được những hiểu biết cơ bản về sự đa dạng của văn hoá và biết tôn trọng sự khác biệt giữa mọi người. Học sinh biết chú ý lắng nghe; biết đặt các câu hỏi khác nhau về một sự vật, sự việc; biết phát hiện và nêu được tình huống có vấn đề, yếu tố mới, tích cực trong những ý kiến của người khác; biết tìm kiếm và lựa chọn thông tin, hình thành ý tưởng dựa trên các nguồn thông tin đã có; biết nhìn nhận, quan tâm tới các chứng cứ, đánh giá sự vật, hiện tượng dưới những góc nhìn khác nhau khi viết và nói; biết cân nhắc, chọn lọc từ ngữ, dẫn chứng, ý tưởng khi thuyết trình, đối thoại. 2.3. Mục tiêu ở trung học phổ thông a) Thông qua hoạt động đọc, viết, nói và nghe các kiểu loại văn bản, nhất là văn bản văn học, môn Ngữ văn góp phần giúp học sinh phát triển những phẩm chất cao đẹp như: tình yêu đối với thiên nhiên, tình yêu quê hương, đất nước; ý thức đối với cội nguồn, tự hào về lịch sử dân tộc; lòng nhân ái, vị tha; yêu thích cái đẹp, cái thiện và có cảm xúc lành mạnh; có hứng thú học tập, ham thích lao động, tinh thần tự học, phát triển ý thức nghề nghiệp; trung thực và có ý thức sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân, góp phần giữ gìn, phát huy các giá trị văn hoá Việt Nam; có tinh thần hội nhập và ý thức công dân toàn cầu. b) Chương trình Ngữ văn trung học phổ thông tiếp tục phát triển năng lực giao tiếp đã hình thành ở trung học cơ sở. Thông qua những kiến thức phổ thông nền tảng, có tính hệ thống và sâu rộng hơn về văn học, tiếng Việt, chương trình giúp học sinh có năng lực vững vàng để tiếp tục học lên cao đẳng, đại học, các trường nghề hoặc tham gia vào cuộc sống lao động. Kết thúc cấp trung học phổ thông, học sinh biết đọc hiểu các kiểu loại văn bản dựa trên những kiến thức sâu rộng hơn và hệ thống hơn, kết hợp với những trải nghiệm và khả năng suy luận, tư duy độc lập của bản thân; biết viết các kiểu loại văn bản tương đối phức tạp (nhất là văn bản nghị luận, văn bản thông tin) đúng quy cách, quy trình; biết trình bày dễ hiểu, 9 mạch lạc, sinh động các ý tưởng và cảm xúc; nói có nội dung, rõ ràng, đúng trọng tâm, có thái độ tự tin khi nói trước nhiều người, biết nghe hiểu với thái độ phù hợp và phản hồi hiệu quả. Năng lực thẩm mĩ được phát triển thông qua thưởng thức vẻ đẹp của con người, thiên nhiên, sự việc và ngôn từ trong tác phẩm văn học. Qua những ngữ liệu chọn lọc đặc sắc, học sinh có được những trải nghiệm thú vị trong đọc, viết, nói, nghe và rút ra được những bài học cụ thể, sâu sắc; có khả năng phản hồi một cách tích cực và hiệu quả những nội dung đã đọc, khả năng làm chủ tình cảm, hành vi cũng như khả năng ứng xử phù hợp trước các tình huống phức tạp trong đời sống. Cũng qua đọc hiểu các kiểu loại văn bản, học sinh có được hiểu biết cơ bản về sự đa dạng văn hoá, có khả năng tìm tòi khám phá, để củng cố, mở rộng vốn sống và tri thức văn hoá; biết tôn trọng sự khác biệt giữa các nền văn hoá, giữa mọi người. Qua yêu cầu viết các kiểu loại văn bản, chương trình giúp học sinh có khả năng suy nghĩ độc lập, sáng tạo; khả năng tìm kiếm, lựa chọn cách giải quyết vấn đề, đề xuất giải pháp. Nội dung luyện nói và nghe giúp học sinh biết sử dụng ngôn ngữ kết hợp với các loại phương tiện phi ngôn ngữ đa dạng để trình bày thông tin, ý tưởng và để thảo luận, lập luận, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống một cách phù hợp, hiệu quả. IV. YÊU CẦU CẦN ĐẠT 1. Yêu cầu cần đạt về phẩm chất Môn Ngữ văn là một trong những môn học trực tiếp hình thành và phát triển cho học sinh các phẩm chất cao đẹp mà Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể đã nêu lên: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm với các biểu hiện cụ thể sau: a) Biết yêu thiên nhiên trong cuộc sống cũng như trong văn bản văn học, chủ động vận động người khác bảo vệ thiên nhiên; yêu quý và tự hào về truyền thống của quê hương; kính trọng, biết ơn người lao động, người có công với nước; biết trân trọng, giữ gìn và bảo vệ cái đẹp; yêu đất nước, tự hào về truyền thống xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền, giới thiệu và bảo vệ các giá trị văn hoá, các di tích lịch sử; sẵn sàng tham gia thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc. b) Biết quan tâm đến những người thân, tôn trọng bạn bè, thầy cô; biết nhường nhịn và tha thứ; biết xúc động trước những con người và việc làm tốt,, giữ được mối quan hệ hài hoà với người khác, quý trọng những hành động cao đẹp trong 10 cuộc sống cũng như trong tác phẩm văn học; phản đối cái ác, tham gia và chủ động vận động người khác ngăn chặn các hành vi bạo lực; biết cảm thông, chia sẻ niềm vui, nỗi buồn, tình yêu thương đối với những người xung quanh cũng như đối với các nhân vật trong tác phẩm; tôn trọng sự khác biệt về hoàn cảnh và văn hoá, biết cảm thông, độ lượng với người có lỗi. c) Có hứng thú học tiếng Việt, ham thích đọc sách báo; thường xuyên hoàn thành nhiệm vụ học tập và tích cực tham gia công việc gia đình, nhà trường; có ý chí vượt qua khó khăn để đạt kết quả tốt trong học tập; tích cực tham gia và vận động mọi người tham gia các công việc phục vụ cộng đồng; có định hướng nghề nghiệp rõ ràng; tích cực học tập, rèn luyện để chuẩn bị cho nghề nghiệp tương lai d) Trung thực và có trách nhiệm trong học tập, sinh hoạt hàng ngày; mạnh dạn, tự tin phát biểu ý kiến của mình trước tập thể; giữ lời hứa và dám nhận lỗi do mình gây ra; có thái độ và hành vi tôn trọng các quy định chung nơi công cộng; có ý thức tìm hiểu và tuyên truyền, vận động mọi người làm theo pháp luật; yêu lao động, có ý chí vượt khó, tự học và có định hướng và chủ kiến về nghề nghiệp tương lai; có ý thức sẵn sàng thực hiện trách nhiệm công dân; biết giữ gìn tư cách, bản sắc của công dân Việt Nam; đồng thời, biết tiếp thu có chọn lọc tinh hoa văn hoá nhân loại để hội nhập quốc tế và trở thành công dân toàn cầu. 2. Yêu cầu cần đạt về năng lực 2.1. Yêu cầu cần đạt về năng lực chung Môn Ngữ văn có nhiều ưu thế trong việc góp phần hình thành và phát triển toàn diện các năng lực chung đã được nêu trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể. Những năng lực chung này được hình thành và phát triển không chỉ thông qua nội dung dạy học mà còn thông qua phương pháp và hình thức tổ chức dạy học mới với việc chú trọng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của người học trong hoạt động tiếp nhận và tạo lập văn bản. 2.1.1. Năng lực tự chủ và tự học Kĩ năng đọc, viết, nói và nghe được hình thành và phát triển từ môn Ngữ văn là công cụ tốt để học sinh học các môn học khác và tự học. Học sinh biết tự tìm kiếm, đánh giá và lựa chọn nguồn tài liệu phù hợp với các mục đích, nhiệm vụ học tập khác nhau; biết lưu trữ và xử lí thông tin bằng các hình thức phù hợp. 11 Thông qua đọc, viết, nói và nghe các kiểu loại văn bản đa dạng, môn Ngữ văn mang lại cho học sinh những trải nghiệm phong phú; nhờ đó, học sinh phát triển được vốn sống; có khả năng nhận biết cảm xúc, tình cảm, sở thích, cá tính và khả năng của bản thân; biết tự làm chủ để có hành vi phù hợp, sự tự tin và tinh thần lạc quan trong học tập và đời sống. Môn Ngữ văn cũng giúp người học có khả năng suy ngẫm về bản thân, tự nhận thức và điều chỉnh được những hạn chế của mình trong quá trình học tập và không ngừng học hỏi để tự hoàn thiện. 2.1.2. Năng lực giao tiếp và hợp tác Môn Ngữ văn là môn học đóng vai trò chủ đạo trong việc hình thành, phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh. Qua môn Ngữ văn, học sinh biết xác định mục đích giao tiếp, lựa chọn nội dung, kiểu loại văn bản, ngôn ngữ và các phương tiện giao tiếp khác phù hợp với ngữ cảnh và đối tượng giao tiếp để thảo luận, lập luận, đánh giá về các vấn đề trong học tập và đời sống; biết tiếp nhận các kiểu loại văn bản đa dạng; chủ động, tự tin và biết kiểm soát cảm xúc, thái độ trong giao tiếp. Cũng qua môn Ngữ văn, học sinh phát triển năng lực cảm xúc, nhờ đó nhận biết, thấu hiểu và đồng cảm với suy nghĩ, tình cảm, thái độ của người khác; biết sống hoà hợp và hoá giải các mâu thuẫn. Qua việc phát triển năng lực giao tiếp, học sinh thiết lập và phát triển phù hợp mối quan hệ với người khác, làm tăng hiệu quả hợp tác. 2.1.3. Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo Năng lực giải quyết vấn đề trong môn Ngữ văn được thể hiện ở khả năng đánh giá nội dung của văn bản (văn bản văn học, văn bản nghị luận và văn bản thông tin), biết làm rõ thông tin, ý tưởng mới và phức tạp từ các nguồn thông tin khác nhau; biết phân tích các nguồn thông tin độc lập để thấy được khuynh hướng, độ tin cậy của những thông tin và ý tưởng mới; biết quan tâm tới các chứng cứ khi nhìn nhận, đánh giá sự vật, hiện tượng; biết đánh giá vấn đề, tình huống dưới những góc nhìn khác nhau. Môn Ngữ văn trong chương trình giáo dục mới đề cao vai trò của học sinh với tư cách là người đọc tích cực, chủ động, không chỉ trong tiếp nhận mà còn trong việc tạo nghĩa cho văn bản. Qua việc học môn Ngữ văn, học sinh có kĩ năng viết, bắt đầu từ việc hình thành ý tưởng và triển khai ý tưởng theo cách sáng tạo. Qua những hình thức rèn luyện từ thấp đến cao, học sinh có được khả năng đề xuất ý tưởng và tạo ra sản phẩm mới trong học tập và cuộc sống; suy nghĩ không theo lối mòn, nhờ đó đề xuất được các giải pháp phù hợp với bối cảnh. 12 2.2. Yêu cầu cần đạt về năng lực chuyên môn 2.2.1. Yêu cầu cần đạt về năng lực thẩm mĩ Môn Ngữ văn là một trong những môn có nhiều lợi thế trong việc trực tiếp hình thành và phát triển năng lực thẩm mĩ. Đó là khả năng nhận biết cái đẹp; phân tích đánh giá được cái đẹp; tái hiện và tạo ra cái đẹp; sống nhân ái, nhân văn. Cái đẹp cần hiểu theo nghĩa rộng bao gồm cả cái bi, cái hài, cái chân, cái thiện, cái cao cả, cái tốt, cái nhân văn... Dạy học Ngữ văn góp phần phát triển năng lực thẩm mĩ qua việc tiếp nhận, cảm thụ, thưởng thức vẻ đẹp của con người, thiên nhiên, sự việc, của ngôn từ nghệ thuật; qua lời ăn tiếng nói khi giao tiếp; qua vẻ đẹp nhân văn của đề tài, chủ đề, của tư tưởng và hình tượng nghệ thuật. Qua các tình huống giao tiếp hàng ngày và thế giới hình tượng trong tác phẩm văn học, học sinh biết làm chủ bản thân và có hành vi ứng xử phù hợp. Qua những ngữ liệu chọn lọc đặc sắc, học sinh có được những trải nghiệm thú vị trong đọc, viết, nói, nghe và rút ra được những bài học cụ thể, sâu sắc; có khả năng phản hồi một cách tích cực và hiệu quả những nội dung đã đọc, khả năng làm chủ tình cảm, hành vi cũng như khả năng ứng xử phù hợp trước các tình huống phức tạp trong đời sống. Thông qua môn học Ngữ văn, học sinh có được năng lực thẩm mĩ với các biểu hiện cụ thể sau: – Chỉ ra, phân tích và đánh giá được vẻ đẹp của các hình thức ngôn từ trong các văn bản văn học. Hứng thú và xúc động trước những hình ảnh, hình tượng cao đẹp về thiên nhiên, con người, cuộc sống trong tác phẩm. – Nêu ra và phân tích được những giá trị thẩm mĩ được thể hiện trong tác phẩm văn học: cái đẹp, cái xấu, cái hài, cái bi, cái cao cả, cái thấp hèn,....từ đó hiểu và đánh giá được những giá trị tư tưởng và cảm hứng nhân văn của tác giả được thể hiện qua tác phẩm. – Trình bày được những tác động của văn bản tác phẩm đã giúp người đọc hiểu được những giá trị của bản thân như thế nào; hình thành và nâng cao nhận thức về cái đẹp và xúc cảm thẩm mĩ của cá nhân ra sao; có những suy nghĩ và hành vi đẹp đối với bản thân và những người xung quanh. – Tạo ra được những sản phẩm đẹp như biết sử dụng từ ngữ, câu văn, đoạn văn, bài văn hay và đẹp trong giao tiếp nói và viết hàng ngày. 13 2.2.2. Yêu cầu cần đạt về năng lực ngôn ngữ Tất cả các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực chung và năng lực thẩm mĩ nêu trên đều được hình thành và phát triển thông qua các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe. Ở tiểu học a) Về kĩ năng đọc, chương trình tập trung vào hai yêu cầu chính là đọc đúng và đọc hiểu. Yêu cầu về đọc với học sinh các lớp đầu cấp (lớp 1, lớp 2) trước hết là biết đọc đúng với tốc độ phù hợp và biết đọc thầm, đọc hiểu những câu chuyện, bài thơ, bài văn, kịch bản văn học và văn bản thông tin. Yêu cầu đọc hiểu ở lớp 3, lớp 4 và lớp 5 gồm: đọc để hiểu ý nghĩa của các chi tiết quan trọng, hiểu chủ đề, hiểu bài học mà chính các em rút ra được từ văn bản dựa trên sự liên hệ giữa văn bản với những trải nghiệm của bản thân, sự vận dụng vào hoàn cảnh sống của các em. Ngoài ra, yêu cầu đọc với học sinh lớp 4 và lớp 5 còn là biết cách đọc diễn cảm văn bản văn học để hiểu cái hay, sự thú vị trong sử dụng ngôn từ, hình ảnh, trong cách thể hiện ý tưởng theo đặc điểm của từng kiểu loại văn bản. Qua từng năm học, năng lực đọc của học sinh được phát triển đáp ứng được yêu cầu làm công cụ để học tốt các môn học khác và các yêu cầu đọc của cá nhân. b) Về kĩ năng viết, chương trình tập trung vào hai yêu cầu chủ yếu là kĩ thuật viết (bao gồm viết chữ đúng kiểu, viết đúng chính tả, trình bày bài viết, chủ yếu đối với lớp 1 và lớp 2) và viết một số kiểu loại văn bản theo đúng quy cách, quy trình (đối với lớp 3, lớp 4, lớp 5). Yêu cầu viết văn bản đối với học sinh tiểu học bao gồm: viết đoạn văn và bài văn tự sự (kể lại những câu chuyện đã đọc, những sự việc đã chứng kiến, tham gia, những câu chuyện học sinh tự tạo cốt truyện dựa trên trí tưởng tượng của các em); viết đoạn văn và bài văn miêu tả (tả thực và bước đầu tả có hư cấu những sự vật, hiện tượng gần gũi); viết đoạn văn và bài văn biểu cảm (nêu những cảm xúc, suy nghĩ của học sinh khi đọc một câu chuyên, bài thơ, khi chứng kiến một sự kiện gợi cho các em nhiều cảm xúc); viết đoạn văn và bài văn thuyết minh về sự vật và các hoạt động gần gũi với cuộc sống của chính các em; viết đoạn văn nghị luận sơ giản dưới dạng nêu ý kiến hoặc giải thích lí do vì sao. Mỗi bài viết có đủ ba phần (mở bài, thân bài, kết bài), được viết theo đúng quy trình. Ngoài những kiểu văn bản trên, học sinh còn được viết một số kiểu văn bản thông tin đơn giản để đáp ứng nhu cầu giao tiếp trong đời sống như: bản tự thuật, tin nhắn, giấy mời, thời gian biểu, thư thăm hỏi, báo cáo ngắn về những hoạt động của nhóm hoặc lớp, văn bản chỉ dẫn hoạt động, đơn từ thông thường. 14 c) Về kĩ năng nói và nghe, chương trình tập trung vào yêu cầu phát biểu rõ ràng các ý kiến ngắn trong thảo luận, đối thoại; thuyết minh về sự vật, hoạt động gần gũi; kể chuyện, thuật việc mạch lạc, có bộc lộ cảm xúc và ý kiến nhận xét của cá nhân; nghe hiểu ý kiến người nói, ghi chép và tóm tắt được ý kiến đã nghe để bước đầu có phản hồi tích cực bằng ý kiến hoặc bằng việc làm, tạo tiền đề để tự ghi bài học ở cấp học tiếp theo. Ở trung học cơ sở a) Về kĩ năng đọc, chương trình tiếp tục phát triển yêu cầu đọc đúng, đọc diễn cảm, đọc hiểu có cơ sở lí tính nhiều hơn so với tiểu học, dựa trên kiến thức đầy đủ hơn và sâu hơn về văn học, giao tiếp và tiếng Việt, cùng với những trải nghiệm và khả năng suy luận của bản thân. Yêu cầu chung về đọc đối với cấp trung học cơ sở là hiểu các nội dung tường minh và/hoặc hàm ẩn của các kiểu loại văn bản (văn bản văn học, văn bản nghị luận và văn bản thông tin), bước đầu biết phân tích và đánh giá nội dung, ý nghĩa của các kiểu loại văn bản đó; nhận biết, phân tích, đánh giá được những đặc điểm nổi bật về hình thức biểu đạt của văn bản; biết cách liên hệ, mở rộng, so sánh văn bản này với văn bản khác và với những trải nghiệm cuộc sống của cá nhân; từ đó có cách nhìn, cách nghĩ và những cảm nhận riêng về vẻ đẹp của cuộc sống, làm giàu cho đời sống tinh thần; thấy được tác động của văn học với đời sống của bản thân; có hứng thú đọc và biết cách tìm tài liệu đọc để đáp ứng nhu cầu hiểu biết, giải trí, phát triển và nhu cầu giải quyết những vấn đề đặt ra trong học tập và cuộc sống của bản thân. Biết cách tìm kiếm, đọc và xử lí thông tin trong các văn bản điện tử. Việc phân tích, đánh giá hình thức biểu đạt của văn bản chủ yếu nhằm phục vụ cho hoạt động viết và nói. b) Về kĩ năng viết, chương trình yêu cầu học sinh viết được các kiểu văn bản với mức độ cao hơn tiểu học, cụ thể là: i) Viết được văn bản tự sự kể lại một cách sáng tạo những câu chuyện đã đọc; những điều đã chứng kiến, tham gia; những câu chuyện tự tưởng tượng có kết hợp các yếu tố miêu tả, biểu cảm; ii) Viết được văn bản biểu cảm thể hiện cảm nhận về tác phẩm văn học (phản hồi văn học); làm được một số câu thơ có ý, có vần, có hình ảnh; viết được bài tuỳ bút; iii) Viết được văn bản nghị luận về những vấn đề cần thể hiện suy nghĩ và chủ kiến cá nhân, đòi hỏi những thao tác lập luận tương đối đơn giản, bằng chứng dễ tìm kiếm; iv) Viết được văn bản thuyết minh về những vấn đề gần gũi với đời sống và hiểu biết của học sinh với cấu trúc thông dụng; điền được một số mẫu giấy tờ, soạn được một số văn bản nhật dụng phức tạp hơn so với tiểu học. Học sinh phải biết viết đúng quy trình, biết cách tìm tài liệu để đáp ứng yêu cầu viết văn bản; biết cách tạo lập và trình bày các văn bản điện tử thông dụng; có hiểu biết về quyền sở hữu trí tuệ, tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và biết cách trích dẫn văn bản của người khác. 15 c) Về kĩ năng nói và nghe, chương trình trước hết tập trung vào yêu cầu nói, cụ thể là: trình bày dễ hiểu, mạch lạc các ý tưởng và cảm xúc; có thái độ tự tin khi nói trước nhiều người; sử dụng ngôn ngữ, cử chỉ điệu bộ thích hợp khi nói. Học sinh phải có khả năng kể lại một câu chuyện đã đọc (đã nghe); biết cách trình bày, chia sẻ những trải nghiệm, cách nhìn, cảm xúc, ý tưởng và thái độ của mình đối với những vấn đề được nói đến; thảo luận ý kiến về một vấn đề, trước hết là những vấn đề được gợi lên từ các văn bản đã đọc (đã nghe); thuyết minh về một đối tượng hay quy trình. Học sinh biết cách nói thích hợp với mục đích, đối tượng và ngữ cảnh giao tiếp; biết ứng dụng công nghệ thông tin và hình ảnh, kí hiệu, biểu đồ,... để trình bày vấn đề một cách hiệu quả. Về kĩ năng nghe, học sinh nghe hiểu với thái độ phù hợp và tóm tắt được nội dung; nhận biết và bước đầu đánh giá được lí lẽ, bằng chứng mà người nói sử dụng để thuyết phục người nghe, nhận biết được cảm xúc của người nói, từ đó biết cách phản hồi những gì đã nghe một cách hiệu quả. Ở trung học phổ thông a) Kĩ năng đọc được nâng cao hơn so với trung học cơ sở sau khi học sinh đã được trang bị có hệ thống và đầy đủ hơn những kiến thức căn bản về văn học và tiếng Việt. Yêu cầu chung về đọc đối với cấp trung học phổ thông là không chỉ hiểu nội dung, ý nghĩa của văn bản, những đặc điểm nổi bật về hình thức biểu đạt của văn bản, mà còn chú trọng đến yêu cầu phân tích, đánh giá nội dung, ý nghĩa và hình thức biểu đạt của văn bản, nhất là những tìm tòi sáng tạo về ngôn ngữ, cách viết và kiểu loại văn bản; tập trung vào yêu cầu đọc hiểu sâu, giúp học sinh tiếp nhận được các văn bản phức tạp hơn. Biết cách đọc và xử lí thông tin với các văn bản điện tử đa dạng và phức tạp hơn. Qua đọc hiểu, học sinh biết liên hệ, mở rộng, so sánh văn bản này với văn bản khác, văn bản với bối cảnh và với những trải nghiệm cá nhân; từ đó có cách nhìn, cách nghĩ, cách bình luận, đánh giá theo một cảm quan riêng; thấy vai trò và tác dụng của việc đọc văn bản, nhất là văn bản văn học, đối với bản thân. b) Kĩ năng viết được phát triển trên cơ sở tập trung hơn vào văn bản nghị luận và văn bản thông tin có đề tài tương đối phức tạp nhưng vẫn phù hợp với những vấn đề mà học sinh trung học phổ thông thường gặp trong học tập và đời sống. Về văn bản nghị luận, chương trình yêu cầu bàn về những vấn đề phù hợp với đối tượng gần đến tuổi thành niên, đòi hỏi cấu trúc và thao tác lập luận tương đối phức tạp, bằng chứng cần phải tìm kiếm từ nhiều nguồn, nhất là trên Internet. Về văn bản thuyết minh, chương trình chủ yếu yêu cầu viết về những vấn đề có tính khoa học dưới hình thức một báo cáo nghiên cứu có những quy ước theo thông lệ; biết kết hợp thuyết minh với các yếu tố nghị luận, tự sự, miêu tả, biểu cảm khi cần; kết hợp 16 các thông tin khách quan với cách nhìn nhận, đánh giá mang dấu ấn cá nhân của người viết. Biết cách tạo lập và trình bày các văn bản điện tử với yêu cầu cao hơn cấp trung học cơ sở về nội dung và hình thức thể hiện; có hiểu biết về vấn đề quyền sở hữu trí tuệ và chống đạo văn. Qua bài viết, học sinh thể hiện được những trải nghiệm, cảm xúc, ý tưởng và thái độ của cá nhân đối với những vấn đề được đặt ra trong văn bản; từng bước xây dựng cho mình một cách nhìn, cách nghĩ, cách sống mang đậm cá tính. c) Về kĩ năng nói và nghe, chương trình yêu cầu học sinh nói và nghe linh hoạt; biết tham gia tranh luận về những vấn đề tồn tại các quan điểm trái ngược nhau. Qua thực hành giao tiếp, học sinh nắm được phương pháp, quy trình tiến hành một cuộc tranh luận; nắm bắt và đánh giá được quan điểm trái ngược với mình để tranh luận một cách hiệu quả; có thái độ cầu thị và văn hoá tranh luận phù hợp; có khả năng nghe thuyết trình và đánh giá được nội dung cũng như hình thức biểu đạt của bài thuyết trình; có nhu cầu, hứng thú thể hiện chủ kiến, cá tính trong tranh luận. So với cấp trung học cơ sở, yêu cầu cần đạt về các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe ở trung học phổ thông được phát triển rõ rệt (theo hướng vừa nâng cao, vừa phân hoá). Năng lực giao tiếp và năng lực thẩm mĩ của học sinh được phát triển tập trung hơn trên cơ sở gia tăng mức độ phức tạp của hoạt động luyện tập, thực hành đồng thời với việc cung cấp thêm những kiến thức phổ thông, thiết yếu về đời sống, văn hoá, lịch sử và văn học. V. NỘI DUNG GIÁO DỤC 1. Nội dung khái quát KIẾN THỨC Tiếng Việt 1) Ngữ âm và chữ viết 2) Từ vựng 3) Ngữ pháp 4) Hoạt động giao tiếp 5) Sự phát triển của ngôn ngữ và các biến thể ngôn ngữ 17 Văn học 1) Những vấn đề chung về văn học 2) Các thể loại văn học 3) Các yếu tố của tác phẩm văn học 4) Một số hiểu biết sơ giản về lịch sử văn học Việt Nam NGỮ LIỆU 1) Định hướng về kiểu loại văn bản 2) Văn bản cụ thể (Phụ lục) – Văn bản bắt buộc – Văn bản gợi ý Ma trận nội dung (Kiến thức, Ngữ liệu) Lớp Nội dung 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Kiến thức Tiếng Việt 1. Ngữ âm và chữ viết * * * * * * * * * * * * 2. Từ vựng * * * * * * * * * * * * 3. Ngữ pháp * * * * * * * * * * * * 4. Hoạt động giao tiếp * * * * * * * * * * * * 5. Sự phát triển của ngôn ngữ và các biến thể của ngôn ngữ * * * * * * * * * * * * Kiến thức văn học 1. Những vấn đề chung về văn hoc * * * * * * * * * * * 2. Các thể loại văn học * * * * * * * * * * * * 18 Lớp Nội dung 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 3. Các yếu tố của tác phẩm văn học * * * * * * * * * * * * 4. Một số hiểu biết sơ giản về lịch sử văn học Việt Nam * * Ngữ liệu 1. 1. Truyện (và văn xuôi) * * * * * * * * * * * * 1.2. Thơ (và văn vần) * * * * * * * * * * * * 1.3. Kịch * * * * * * 1.4. Ký * * * * 2. Văn bản nghị luận * * * * * * * 3. Văn bản thông tin * * * * * * * * * * * * Ma trận kĩ năng giao tiếp (Đọc, Viết, Nói và Nghe) Lớp Kĩ năng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Đọc 0. Kĩ thuật đọc * * * * * 1.1 Đọc hiểu nội dung văn bản * * * * * * * * * * * * 1.2 Đọc hiểu hình thức văn bản * * * * * * * * * * * * 1.3 Đọc hiểu và liên hệ, so sánh, mở rộng, vận dụng * * * * * * * * * * * * 19 Lớp Kĩ năng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1.4 Đọc mở rộng * * * * * * * * * * * * Viết 0. Kĩ thuật viết * * * * * 1.1 Yêu cầu chung về viết các kiểu loại đoạn văn, văn bản * * * * * * * * * * * * 1.2 Yêu cầu viết kiểu loại văn bản * * * * * * * * * * * * Nói và Nghe 1. Yêu cầu về kĩ năng nói * * * * * * * * * * * * 2. Yêu cầu về kĩ năng nghe * * * * * * * * * * * * 3. Yêu cầu về kĩ năng nói và nghe có tính tương tác * * * * * * * * * * * * 2. Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở các lớp Nội dung chương trình mỗi lớp được xác định dựa theo những yêu cầu cần đạt về các kĩ năng đọc, viết, nói và nghe đối với lớp đó. Mỗi yêu cầu được đánh dấu bằng một kí hiệu thống nhất trong toàn bộ chương trình như sau: ∗ Yêu cầu về kĩ năng đọc gồm: – Kĩ thuật đọc, đánh dấu bằng các kí hiệu 0.1, 0.2,... – Đọc hiểu: + Đọc hiểu nội dung văn bản (đề tài, chủ đề, tư tưởng, cảm hứng, ý nghĩa), đánh dấu bằng các kí hiệu 1.a, 1.b,...; + Đọc hiểu hình thức văn bản (kiểu loại văn bản và các thành tố của mỗi kiểu loại), đánh dấu bằng các kí hiệu 2.a, 2.b,...; + Đọc hiểu và liên hệ, so sánh, mở rộng, vận dụng, đánh dấu bằng các kí hiệu 3.a, 3.b,...; + Yêu cầu đọc mở rộng, quy định về học thuộc và số lượng trang sách học sinh cần đọc trong năm, kí hiệu là 4 và 4.1, 4.2,... 20 * Yêu cầu về kĩ năng viết gồm: – Kĩ thuật viết, đánh dấu bằng các kí hiệu 0.1, 0.2,...; – Viết đoạn văn, văn bản (gồm quy trình viết và các kiểu loại văn bản): + Ký hiệu 1 (1.a, 1.b,...) đánh dấu các yêu cầu chung về viết các kiểu loại đoạn văn, văn bản; + Ký hiệu 2 (2.a, 2.b,...) và các chữ số tiếp theo đánh dấu các yêu cầu về viết đối với từng kiểu loại đoạn văn, văn bản. ∗ Yêu cầu về các kĩ năng nói và nghe gồm: – Yêu cầu về kĩ năng nói, đánh dấu bằng các kí hiệu 1.a, 1.b,... – Yêu cầu về kĩ năng nghe, đánh dấu bằng các kí hiệu 2.a, 2.b,... – Yêu cầu về kĩ năng nói và nghe có tính tương tác, đánh dấu bằng các kí hiệu 3.a, 3.b,... Căn cứ vào các yêu cầu nói trên, chương trình môn Ngữ văn xác định Nội dung dạy học gồm các kiến thức về tiếng Việt, kiến thức văn học và ngữ liệu. Các nội dung cụ thể trong mục kiến thức được đánh dấu bằng các kí hiệu 1 và 1.1, 1.2,... Mục ngữ liệu chỉ nêu định hướng khái quát về các kiểu loại văn bản được dạy trong từng lớp; riêng tiểu học có quy định độ dài của văn bản. Các ngữ liệu bắt buộc và ngữ liệu gợi ý cho từng lớp được giới thiệu trong Phụ lục. LỚP 1 Yêu cầu cần đạt Nội dung ĐỌC KĨ THUẬT ĐỌC 0.1. Ngồi (hoặc đứng) thẳng lưng; sách, vở mở rộng trên mặt bàn (hoặc trên hai tay). Giữ khoảng cách giữa mắt với sách, vở khoảng 25cm. Đưa mắt từ trên xuống dưới ở mỗi trang sách, từ trái sang phải ở mỗi dòng. 0.2. Đọc đúng âm, vần, tiếng, từ, câu (có thể đọc chưa thật đúng một số tiếng có vần khó, ít dùng). Nội dung kiến thức không dạy riêng mà tích hợp trong các bài học phát triển kĩ năng. KIẾN THỨC TIẾNG VIỆT 1.1. Chữ cái, dấu thanh; âm, vần, thanh điệu 1.2. Quy tắc chính tả phân biệt: “c/k”, “g/gh”, “ng/ngh” 21 Yêu cầu cần đạt Nội dung 0.3. Đọc đúng và rõ ràng đoạn văn hoặc văn bản ngắn. Tốc độ đọc: 40 – 50 tiếng/phút. Biết ngắt hơi ở chỗ có dấu phẩy, dấu kết thúc câu hay ở chỗ kết thúc dòng thơ. 0.4. Bước đầu biết đọc thầm khi học hết lớp 1. 0.5. Nhận biết được bìa sách tranh và tên sách. ĐỌC HIỂU Văn bản văn học 1.a. Hỏi và trả lời được những câu hỏi đơn giản liên quan đến các chi tiết, nội dung quan trọng được thể hiện tường minh. 1.b. Nhờ sự gợi ý, hỗ trợ, hiểu được ý nghĩa hay bài học được rút ra từ văn bản, thể hiện qua khả năng trả lời câu hỏi, chẳng hạn:“Em học được điều gì tốt ở nhân vật trong truyện?”, “Câu chuyện/bài thơ khuyên chúng ta điều gì?”. 2.a. Bước đầu nhận biết được hình dáng, hành động của nhân vật thể hiện qua ngôn ngữ và hình ảnh trong truyện. 2.b. Bước đầu nhận biết được lời của nhân vật trong truyện. 3.a. Biết liên hệ tranh minh hoạ với các chi tiết trong câu chuyện. 3.b. Nêu được nhân vật yêu thích nhất và bước đầu biết giải thích vì sao. 4.1. Đọc mở rộng văn bản văn học với dung lượng khoảng 30 trang/năm, mỗi trang khoảng 110 chữ, có tranh minh hoạ. 4.2. Thuộc lòng 5 – 6 đoạn thơ hoặc bài thơ đã học, có độ dài khoảng 30 – 40 chữ. Văn bản thông tin 1.a. Hỏi và trả lời được những câu hỏi đơn giản liên quan đến các chi tiết, nội dung chính được thể hiện tường minh trong văn bản. 1.3. Quy tắc viết chữ cái đầu câu, viết tên riêng người Việt 1.4. Công dụng của dấu chấm, dấu chấm hỏi: đánh dấu kết thúc câu 2. Từ có nghĩa giống nhau hoặc trái ngược nhau trong văn bản 3. Từ chỉ người, sự vật, hoạt động, màu sắc, hình dáng trong văn bản 4.1. Từ xưng hô thông dụng 4.2. Một số nghi thức giao tiếp thông dụng: chào gặp mặt, chào tạm biệt, cảm ơn, xin phép, xin lỗi, hỏi thăm và trả lời, chúc mừng,... 5. Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ: hình ảnh KIẾN THỨC VĂN HỌC 1. Câu chuyện, bài thơ 2. Nhân vật trong truyện NGỮ LIỆU 1. Kiểu loại văn bản 1.1. Văn bản văn học: – Truyện, văn xuôi: truyện cổ tích, truyện ngắn, truyện tranh, đoạn văn miêu tả 22 Yêu cầu cần đạt Nội dung 1.b. Nhờ sự gợi ý, hỗ trợ, hiểu được đề tài hay thông tin chính của văn bản, thể hiện qua khả năng trả lời câu hỏi, chẳng hạn: “Văn bản này viết về điều gì?”. 2.a. Nhận biết được một số dấu hiệu hình thức của loại văn bản thông tin phổ biến, đơn giản: một số kí hiệu dễ hiểu, gần gũi với học sinh. 2.b. Nhận biết được trình tự và quan hệ giữa các sự việc, chẳng hạn giữa “trời mưa” và “đường ướt”, “trời nắng” và “mang ô”, “khát nước” và “uống nước”,... 3.a. Kể được một số kí hiệu đã từng thấy trong thực tế và cho biết ý nghĩa của các tín hiệu đó. 3.b. Gọi tên sự vật, sự việc trong tranh. 4. Đọc mở rộng văn bản thông tin với dung lượng khoảng 20 trang/năm, mỗi trang khoảng 90 chữ, có hình ảnh. – Thơ, văn vần: đoạn thơ, bài thơ (gồm cả đồng dao) Độ dài của văn bản: truyện và đoạn văn miêu tả khoảng 100 – 150 chữ, thơ khoảng 60 – 80 chữ 1.2. Văn bản thông tin: thuyết minh những sự vật, sự việc gần gũi với học sinh Độ dài của văn bản: khoảng 100 chữ 2. Gợi ý văn bản (Phụ lục) VIẾT KĨ THUẬT VIẾT 0.1. Biết ngồi viết đúng tư thế: ngồi thẳng lưng; hai chân đặt vuông góc trên mặt đất; một tay úp đặt lên góc vở, một tay cầm bút; không tì ngực vào mép bàn; khoảng cách giữa mắt và vở khoảng 25cm; cầm bút bằng ba ngón tay (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa); đặt vở và xê dịch vở hợp lí khi viết. 0.2. Viết đúng chữ thường cỡ vừa, cỡ nhỏ và viết đúng chữ in hoa. Viết liền mạch các chữ cái trong vần và tiếng. Viết đúng chữ số (từ 0 đến 9) cỡ lớn và cỡ vừa.Viết đúng quy tắc các chữ có tiếng mở đầu bằng c, k, q, g, gh, ng, ngh. 0.3. Viết đúng chính tả đoạn thơ, đoạn văn có độ dài khoảng 30 – 35 chữ theo các hình thức nhìn – viết (tập chép), nghe – viết, tốc độ viết khoảng 30 – 35 chữ/15 phút, không mắc quá 5 lỗi. 23 Yêu cầu cần đạt Nội dung VIẾT ĐOẠN VĂN NGẮN 1. Bước đầu biết trả lời những câu hỏi như: “Viết về ai, sự việc gì?”; “Những sự việc đó diễn ra ở đâu, vào lúc nào?” trước khi viết. 2.a. Biết điền phần thông tin còn trống, trả lời câu hỏi hoặc viết một vài câu dưới tranh để kể lại câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe. 2.b. Biết điền phần thông tin còn trống, trả lời câu hỏi hoặc viết lời dưới tranh để nói về ngoại hình nhân vật trong câu chuyện đã đọc hoặc đã nghe. 3.a. Biết điền phần thông tin còn trống, trả lời câu hỏi hoặc viết lại lời đã nói để giới thiệu bản thân. 3.b. Biết đặt tên cho một bức tranh. NÓI VÀ NGHE 1.a. Nói được rõ ràng, thành câu. Biết nhìn vào người nghe khi nói. 1.b. Biết đặt câu hỏi đơn giản và trả lời đúng vào nội dung câu hỏi. 1.c. Biết nói và đáp lại lời chào hỏi, chia tay, cảm ơn, xin lỗi phù hợp với đối tượng người nghe. 1.d. Biết giới thiệu ngắn về bản thân, gia đình, đồ chơi dựa trên gợi ý. 1.e. Biết kể lại một đoạn chuyện đơn giản đã được nghe (dựa vào các tranh minh hoạ và lời gợi ý dưới tranh). 2.a. Có thói quen và thái độ chú ý nghe người khác nói (nhìn vào người nghe, có tư thế nghe phù hợp). Biết đặt một vài câu hỏi để hỏi lại những điều chưa rõ. 2.b. Nghe hiểu các thông báo, hướng dẫn, yêu cầu, nội quy trong lớp học và thực hiện theo thông báo, hướng dẫn, yêu cầu, nội quy đó. 24 Yêu cầu cần đạt Nội dung 2.c. Nghe một câu chuyện và biết trả lời các câu hỏi: Ai? Cái gì? Khi nào? Ở đâu? 3.a. Biết tuân thủ quy định khi phát biểu: đưa tay xin phát biểu, chờ đến lượt được phát biểu. 3.b. Biết trao đổi trong nhóm để chia sẻ những thông tin đơn giản. LỚP 2 Yêu cầu cần đạt Nội dung ĐỌC KĨ THUẬT ĐỌC 0.1. Đọc đúng các tiếng (bao gồm cả một số tiếng có vần khó, ít dùng). Thuộc bảng chữ cái tiếng Việt; biết phân biệt tên con chữ (a, bê, xê,...) và âm (a, bờ, cờ,...). 0.2. Đọc đúng, rõ ràng các đoạn văn, câu chuyện, bài thơ ngắn, văn bản thông tin, tốc độ đọc khoảng 60 – 80 chữ/phút. Biết ngắt hơi ở chỗ có dấu câu, chỗ ngắt nhịp thơ. 0.4. Bước đ

truyện ngắn

  •   20/08/2018 04:04:38 AM
  •   Đã xem: 169
  •   Phản hồi: 0
truyện ngắn mùa hoa cải bên sông của Nguyễn Quang Thiều

đề kiểm tra 1 tiết môn gdcd8

  •   19/08/2018 09:24:00 PM
  •   Đã xem: 173
  •   Phản hồi: 0

Giáo án tiết 41 - Đại số 8

  •   01/04/2018 06:40:54 AM
  •   Đã xem: 170
  •   Phản hồi: 0

Giáo án tiết 41 - Đại số 8

  •   01/04/2018 06:37:35 AM
  •   Đã xem: 184
  •   Phản hồi: 0

Giáo án tiết 59 - Hình học lớp 8

  •   01/04/2018 06:33:37 AM
  •   Đã xem: 176
  •   Phản hồi: 0

Chuyên đề "Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học"

  •   10/03/2018 10:03:48 PM
  •   Đã xem: 504
  •   Phản hồi: 0
Chuyên đề "Đổi mới, sáng tạo trong dạy và học": Dạy học dự án.

Diễn văn Kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3

  •   04/03/2018 09:30:36 PM
  •   Đã xem: 474
  •   Phản hồi: 0
Diễn văn Kỷ niệm Ngày Quốc tế phụ nữ 8/3/1910 - 8/3/2018
Trường THCS Hồng Dương tổ chức Ngày hội CNTT năm học 2017-2018

Trường THCS Hồng Dương tổ chức Ngày hội CNTT năm học 2017-2018

  •   03/02/2018 09:08:54 AM
  •   Đã xem: 272
  •   Phản hồi: 1
Trường THCS Hồng Dương tổ chức Ngày hội CNTT năm học 2017-2018 vào ngày thứ 7 (03/02/2018)
Ngày hội văn hóa - thể thao tại trường THCS Hồng Dương

Ngày hội văn hóa - thể thao tại trường THCS Hồng Dương

  •   30/01/2018 03:40:41 AM
  •   Đã xem: 549
  •   Phản hồi: 0
Ngày hội VH-TT diễn ra tại trường THCS Hồng Dương ngày 26/01/2018 (cụm 4, gồm 18 trường trên đia bàn 6 xã: Hồng Dương, Cao Dương, Xuân Dương, Dân Hòa, Liên Châu, Tân Ước).

BÀI TẬP VỀ TAM GIÁC CÂN ,ĐL PYTAGO

  •   22/01/2018 08:02:29 AM
  •   Đã xem: 2567
  •   Phản hồi: 0
BÀI TẬP VỀ TAM GIÁC CÂN,ĐL PYTAGO

Đề kiểm tra học kỳ II Toán 7

  •   22/01/2018 07:48:38 AM
  •   Đã xem: 259
  •   Phản hồi: 0

Đề kiểm tra học kỳ II Toán 7

  •   22/01/2018 07:47:41 AM
  •   Đã xem: 257
  •   Phản hồi: 0

Đề kiểm tra học kỳ II môn Công nghệ 9(16-17)

  •   02/05/2017 11:25:06 PM
  •   Đã xem: 212
  •   Phản hồi: 0

Đề kiểm tra thử vào 10(16-17)

  •   02/05/2017 11:23:28 PM
  •   Đã xem: 228
  •   Phản hồi: 0

Đề Thi học kỳ II môn Công nghệ 7(16-17)

  •   02/05/2017 11:19:31 PM
  •   Đã xem: 225
  •   Phản hồi: 0

Đề thi học kỳ II môn Vật lý 7(16-17)

  •   02/05/2017 11:17:56 PM
  •   Đã xem: 219
  •   Phản hồi: 0

Đề kiểm tra học kỳ II môn Vật Lý 9(16-17)

  •   02/05/2017 11:16:25 PM
  •   Đã xem: 213
  •   Phản hồi: 0

Các tin khác

Văn bản mới

Số 50/KH-HĐTĐKT

KH thi viết về gương điển hình tiên tiến, người tốt, việc tốt huyện Thanh Oai năm 2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 5 | lượt tải:0

Số 663/GDĐT-CNTT

Hướng dẫn nhiệm vụ ứng dụng CNTT năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 4 | lượt tải:2

KH/116/KH-THCSHD

Kế hoạch thực hiện nhiệm vụ nhà trường năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 5 | lượt tải:1

Số 105/KH-THCSHD

Kế hoạch phòng chống dịch bệnh số xuất huyết năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 4 | lượt tải:1

Số 100/KH-THCSHD

Kế hoạch công tác y tế trường học năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 6 | lượt tải:3

522/PGDĐT

CV v/v Thi tìm hiểu 1010 năm Thăng Long - Hà Nội

Thời gian đăng: 09/09/2020

lượt xem: 20 | lượt tải:7

Số 95/KH-THCSHD

Kế hoạch phòng chống dịch Covid-19 năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 26/10/2020

lượt xem: 5 | lượt tải:2

Số 60/KH-THCSHD

Kế hoạch tuyển sinh vào lớp 6 năm học 2020-2021

Thời gian đăng: 31/07/2020

lượt xem: 37 | lượt tải:14

CV số 3280/BGDĐT-GDTrH

HD điều chỉnh nội dung dạy học cấp THCS, THPT của Bộ GD&ĐT

Thời gian đăng: 29/08/2020

lượt xem: 39 | lượt tải:9

TT 26/2020/TT-BGD ĐT

TT 26 sửa đổi TT 58 về Quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS,THPT

Thời gian đăng: 09/09/2020

lượt xem: 38 | lượt tải:20
Quảng cáo 2
Thăm dò ý kiến

Cảm ơn bạn đã ghé thăm Website. Bạn biết trang của chúng tôi qua:

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây